Cins özellikleri
Siyam kedileri Tayland (eski adıyla Siyam) kökenli, renk geçişli (colorpoint) tüyleri ve delici mavi gözleriyle kedi dünyasının süper modelleri gibidir. Zarif, uzun bacaklı ve atletiktirler. Karakter olarak son derece zeki, meraklı, sürekli iletişim kuran (yüksek sesle miyavlayan) ve sahibine gölge gibi yapışan canlılardır.
Bu cinsin beslenmesindeki en temel unsurlar: hiperaktif enerji seviyesi (hızlı kalori yakımı ve protein ihtiyacı), ince, boru tipi gövde (obezitenin hemen belirginleşmesi) ve kama şeklinde dar kafa yapısı (diş eti/tartar problemlerine yatkınlık) etrafında şekillenir.
Önerilen mama kriterleri
Siyam kedisi için mama seçerken ana hedef, yağsız kas kütlesini beslerken mekanik diş temizliği sağlamaktır.
- Protein oranı — Hızlı metabolizmaları ve atletik yapıları için en az %35 hayvansal protein içermelidir.
- Kibble (Mama Taneleri) Şekli — Dar ve üçgen çeneleri olduğu için, yutmadan önce mutlaka çiğnemelerini gerektirecek özel tasarımlı (büyük, üçgen veya tüp şeklinde) mamalar, diş taşı (tartar) oluşumunu sıyırarak yavaşlatır.
- Düşük Karbonhidrat — İnce vücut yapıları karbonhidratı iyi tolere edemez; hızla "sarkık göbek" olarak depolanır.
- Prebiyotik ve Probiyotikler — Siyamlar bağırsak hassasiyetlerine (kusma ve ishale) yatkın oldukları için sindirim sistemini destekleyen FOS (Frukto-oligosakkaritler) içeren formüller seçilmelidir.
- B Vitamini ve Omega Yağ Asitleri — Kısa ama ipeksi kürklerini parlak tutmak ve sinir sistemlerini (stresli mizaçları nedeniyle) desteklemek için önemlidir.
Siyamların diş sağlığı için kuru mama çiğnemeleri şart olsa da, böbrek sağlığını korumak adına sıvı alımı kritik düzeydedir. Hedef oran: %70 mekanik temizlik sağlayan kuru mama / %30 yüksek et oranlı yaş mama olarak planlanmalıdır.
Günlük porsiyon hesabı
Sürekli koşturdukları ve oyun oynadıkları için enerji ihtiyaçları boyutlarına göre yüksektir, ancak ince kemik yapısı ekstra kiloyu taşıyamaz. İdeal ağırlığında (kısırlaştırılmış, aktif yetişkin) bir Siyam için:
| Kilo | Günlük kcal | Kuru mama (g) | Yaş mama (g) |
|---|---|---|---|
| 3 kg | 180—200 | 40 | 70 |
| 4 kg | 220—250 | 50 | 85 |
| 5 kg | 260—280 | 60 | 100 |
| 6 kg | 290—310 | 70 | 110 |
Siyam kedilerinin midesi görece küçüktür ve yediklerini çok hızlı yakarlar. Tüm gün yetecek mamayı tek seferde vermek yerine, günlük kaloriyi 3 veya 4 küçük öğüne bölerek vermek hem sindirimi rahatlatır hem de sürekli yiyecek dilenmelerini (sesli miyavlamaları) azaltır.
Siyam'a verme
Sadece yaş mama diyeti
Siyamların üçgen çeneleri nedeniyle dişleri sıkışıktır ve tartar oluşumuna çok müsaittir. Sürekli yaş mama yemek diş kayıplarını hızlandırır.
Yüksek karbonhidratlı mamalar
Siyam kedilerinin boru gibi ince uzun bir vücudu vardır. Karbonhidrat ağırlıklı beslenme, karın bölgesinde belirgin ve sağlıksız bir yağ sarkmasına (primordial pouch büyümesi) yol açar.
Uzun saatler aç bırakmak
Metabolizmaları çok hızlı çalışır ve çok hareketlidirler. Günde 2 öğün yerine, enerjiyi dengelemek için 3-4 küçük öğün tercih edilmelidir.
Kalitesiz protein kaynakları
Kaslı ve atletik yapılarını korumaları için bitkisel protein (soya, mısır gluteni) yerine mutlaka taze hayvansal proteine ihtiyaç duyarlar.
Yaşa göre değişim
0—12 ay (yavru)
Motor gibi çalışan metabolizmaları yavrulukta zirve yapar. Çok hızlı gelişir ve enerjiktirler. Günde 4-5 küçük öğün halinde, kas ve iskelet gelişimini, aynı zamanda da zeka gelişimini (DHA) destekleyen yüksek proteinli yavru kedi mamaları verilmelidir. Erken dönemde kuru mama çiğneme alışkanlığı kazandırılmalıdır.
12 ay—10 yaş (yetişkin)
Olgunluğa ulaştıklarında porsiyonlar sabitlenmeli, eğer kısırlaştırma yapıldıysa hızla düşecek metabolizma hızına göre kalori azaltılmalıdır. Bu uzun ve aktif evrede diş fırçalama rutini haftalık olarak uygulanmalı, beslenme ise diş koruyucu bariyerleri olan yetişkin mamalarıyla desteklenmelidir.
10+ yaş (senior)
15-20 yıl gibi uzun bir ömre sahip olabilen Siyamlarda yaşlılık belirtileri 10 yaşından sonra başlar. Bu dönemde böbrek fonksiyonları (amiloidoz riski) yakından takip edilmeli, fosfor oranı düşük, sindirimi çok daha yumuşak olan böbrek destekleyici senior diyetlere geçiş yapılmalıdır. Diş dökülmeleri başlarsa yaş mama oranı kademeli olarak artırılmalıdır.
Sıkça sorulanlar
SORU 01Siyam kedim neden yün veya plastik yalıyor/ısırıyor?+
Siyam ve oryantal ırklarda 'Pika sendromu' (gıda dışı maddeleri emme/yeme) yaygındır. Bazen stres kaynaklı olsa da, diyetteki lif eksikliği veya erken sütten kesilme tetikleyebilir. Sindirim destekleyici yüksek lifli diyetler önerilebilir.
SORU 02Siyam maması seçerken tanecik yapısı neden önemli?+
Kama (üçgen) şeklindeki kafaları sebebiyle çeneleri dardır. Diş taşı oluşumunu mekanik olarak fırçalayarak azaltan, özel formlu (örneğin tüp veya büyük halka şeklinde) kuru mamalar çiğnemeyi teşvik eder.
SORU 03Ne kadar iştahlı oldukları normal mi?+
Evet. Çok oyuncu ve hiperaktif oldukları için çok fazla kalori yakarlar ve sürekli yiyecek talep edebilirler. Önemli olan bu talebi kalorisi boş karbonhidratlarla değil, proteinle karşılamaktır.
SORU 04Genetik bir hassasiyetleri var mı?+
Siyam kedilerinde böbrek yetmezliği, amiloidoz ve hassas bağırsak problemleri görülebilir. Düzenli probiyotik takviyesi ve yüksek sindirilebilir içeriğe sahip mamalar tercih edilmelidir.
SORU 05Tüy bakımı ve beslenme ilişkisi nasıldır?+
Tüyleri kısa ve vücuda yapışıktır, astar tüyleri azdır. Bu parlak görünümü korumak için diyette ideal oranda Omega-3 ve Omega-6 yağ asitleri bulunmalıdır.